พยาธิในลำไส้ของแมว

พยาธิในลำไส้ของแมวสามารถทำให้เกิดอาการท้องเสียได้จากหลายสาเหตุ สาเหตุที่พบบ่อยคือการติดเชื้อพยาธิเซลล์เดียวในลำไส้ เพื่อตรวจสอบว่าสาเหตุใดเป็นสาเหตุของการติดเชื้อเหล่านี้ ปรสิตในแมว แมวสายพันธุ์นี้พบได้ทั่วไปในออสเตรีย โดยนักวิทยาศาสตร์จากมหาวิทยาลัยสัตวแพทยศาสตร์เวียนนาได้ทำการตรวจสอบแมวประมาณ 300 ตัว

เชื้อโรคที่ทำให้เกิดอาการท้องเสียในแมว

สาเหตุที่พบบ่อยที่สุดของอาการท้องเสียคือเชื้อที่เรียกว่า Giardia ซึ่งเป็นหนึ่งในสายพันธุ์ที่พบได้ จิอาร์เดีย สามารถติดต่อสู่มนุษย์ได้

บาร์บารา ฮินนีย์และเพื่อนร่วมงานจากสถาบันปรสิตวิทยา มหาวิทยาลัยสัตวแพทยศาสตร์เวียนนา ได้ทำการศึกษาทั่วประเทศออสเตรีย โดยทดสอบตัวอย่างอุจจาระแมว 298 ตัวอย่างเพื่อหาปรสิตในลำไส้ชนิดเซลล์เดียว หรือที่รู้จักกันในชื่อโปรโตซัว ตัวอย่างเหล่านี้เก็บมาจากแมวในบ้านส่วนตัว สถานรับเลี้ยงแมว และสถานพักพิงสัตว์ พบว่าอย่างน้อย 56 ตัวจาก 298 ตัวติดเชื้อปรสิตในลำไส้

การติดเชื้อปรสิตมักแพร่กระจายไปยังบ้านที่มีแมวจำนวนมาก

ความเสี่ยงต่อการติดเชื้อพยาธิในลำไส้จะสูงเป็นพิเศษในบ้านที่มีแมวจำนวนมาก ลูกแมวก็มีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อพยาธิในลำไส้เป็นพิเศษเช่นกัน เนื่องจากพวกมันยังไม่มีภูมิคุ้มกันต่อพยาธิเหล่านี้ จากนั้นแมวเหล่านี้จะปล่อยพยาธิออกมาและแพร่เชื้อไปยังแมวตัวอื่น ดังนั้นความเสี่ยงต่อการติดเชื้อจึงสูงขึ้นในบ้านที่มีแมวจำนวนมาก ตามที่ฮินนีย์กล่าวไว้

การแพร่เชื้อจากแมวสู่คนเป็นไปได้

จากการศึกษาพบว่ามากกว่า 12 เปอร์เซ็นต์ของตัวอย่างพบเชื้อจิอาร์เดีย เชื้อนี้ติดต่อจากสัตว์สู่คนในรูปของซีสต์ เช่น ผ่านการกินเข้าไป ซีสต์เหล่านี้จะเข้าสู่ลำไส้เล็กและอาจเพิ่มจำนวนขึ้นที่นั่น ซีสต์เหล่านี้จะถูกขับออกมาทางอุจจาระและปล่อยกลับสู่สิ่งแวดล้อม ฮินนีย์อธิบายว่า "เราพบเชื้อจิอาร์เดียสายพันธุ์ที่พบเฉพาะในแมวเท่านั้น อย่างไรก็ตาม เชื้อจิอาร์เดียสายพันธุ์หนึ่งที่พบก็พบในมนุษย์ด้วย ดังนั้นจึงไม่สามารถตัดความเป็นไปได้ของการแพร่เชื้อจากแมวสู่มนุษย์ออกไปได้"

"อันตรายในที่นี้จะรุนแรงเป็นพิเศษสำหรับผู้ที่มีระบบภูมิคุ้มกันอ่อนแอ การติดเชื้อจิอาร์เดียซิสจำนวนมากแพร่กระจายจากคนสู่คน ซึ่งมักเกิดขึ้นระหว่างการเดินทางไปยังประเทศที่มีอากาศร้อน เช่น อินเดีย ในกรณีเหล่านี้ การติดเชื้อส่วนใหญ่มักเกิดขึ้นผ่านทางน้ำดื่ม" ฮินนีย์กล่าว

แมวหลายตัวที่ติดเชื้อจิอาร์เดียซิสจะไม่มีอาการใดๆ แต่ในบางกรณีอาจมีอาการท้องเสีย คลื่นไส้ และปวดท้องได้

สุขอนามัยในสถานที่เลี้ยงแมว

“ซีสต์ของเชื้อจิอาร์เดียมีความทนทานสูงและกำจัดได้ยาก ดังนั้นจึงมีความเสี่ยงที่จะติดเชื้อซ้ำได้แม้จะได้รับการรักษาทางการแพทย์ที่ประสบความสำเร็จแล้วก็ตาม” ฮินนีย์กล่าว ในการรักษาเชื้อจิอาร์เดียในแมวให้ได้ผล ต้องปฏิบัติตามกฎสุขอนามัยบางประการ ซีสต์ของเชื้อจิอาร์เดียที่ถูกขับออกมาทางอุจจาระจะอยู่รอดได้ดีเป็นพิเศษในสภาพอากาศชื้นและร้อน ฮินนีย์แนะนำให้ซักผ้าห่มและเครื่องนอนที่สัมผัสกับสัตว์ด้วยอุณหภูมิอย่างน้อย 60 องศาเซลเซียส ชามอาหารแมวควรล้างด้วยน้ำร้อนเป็นประจำและเช็ดให้แห้ง

ควรทิ้งอุจจาระแมวลงถังขยะ แทนที่จะทิ้งลงในชักโครก เพราะเชื้อจิอาร์เดียแพร่กระจายทางน้ำ บางครั้ง แม้จะใช้มาตรการเหล่านี้อย่างสม่ำเสมอแล้ว การติดเชื้อจิอาร์เดียก็อาจไม่สามารถกำจัดได้

ควรปรึกษาสัตวแพทย์เกี่ยวกับความเป็นไปได้ในการหยุดการรักษา หากแมวยังคงขับถ่ายปรสิต Giardia ออกมาแม้จะได้รับการรักษาด้วยยาต้านปรสิต Giardia แล้ว โดยไม่แสดงอาการของโรค อย่างไรก็ตาม ควรระลึกไว้เสมอว่า สัตว์ที่ติดเชื้อแต่ไม่แสดงอาการป่วยสามารถแพร่เชื้อไปยังสัตว์ตัวอื่นได้

เชื้อก่อโรคท้องร่วงอื่นๆ ที่พบในสภาพแวดล้อมการเลี้ยงแมว

นอกจากนี้ นักปรสิตวิทยาได้ยืนยันการพบเชื้อไตรโคโมนาส ซึ่งเป็นปรสิตที่ทำให้เกิดอาการท้องเสีย ในแมวตัวหนึ่ง ไตรโคโมนาสทำให้เกิดอาการท้องเสียและท้องอืดในสัตว์ แต่ไม่ติดต่อสู่มนุษย์

แมว 12 ตัวติดเชื้อโคซิเดีย ปรสิตเหล่านี้พบได้ในสัตว์อายุน้อย (ลูกแมว) เป็นหลัก นอกจากนี้ยังตรวจพบคริปโตสปอริเดียมในสัตว์ 5 ตัว แต่ตรวจพบเฉพาะโคซิเดียสายพันธุ์ที่ติดเชื้อในแมวเท่านั้น

"เมื่อแมวมีอาการท้องเสียอย่างรุนแรง มันจะสูญเสียของเหลวไปมาก ดังนั้นการชดเชยของเหลวนั้นจึงเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่ง ยาหลายชนิดที่ใช้รักษาโรคติดเชื้อปรสิตก็สามารถใช้ป้องกันโรคคริปโตสปอริเดียได้เช่นกัน" ฮินนีย์กล่าว

บทความนี้ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิทยาศาสตร์ด้านปรสิตวิทยา (Parasitology)

ผู้เขียนบทความนี้ ได้แก่ Barbara Hinney, Christina Ederer, Karina Stengel, Kathrin Wilding, Gabriella Strykolkova, Josef Harl, Eva Fläcksi, Hans-Peter Fuhrer และ Anja Joachim

แปลโดย รินดินา โอ. วี.

อ่านเพิ่มเติม:

• ยาแก้โรคค็อกซิดสำหรับแมว
• ไวรัสภูมิคุ้มกันบกพร่องในแมว
• โรคไมโคพลาสโมซิสในแมว: อาการและการรักษา